Uzundere İlçesi / Erzurum

Uzundere İlçesi / Erzurum

Uzundere İlçesi / Erzurum
Bu haber 28 Kas 2011 Pts 7:40 tarihinde eklendi.
mm
Paylaş:

UZUNDERE(Azort) İLÇESİ
ERZURUM

Uzundere İlçesi / ERZURUM

TARİH
İlçemiz 3000 yıllık bir tarihi geçmişe sahip olup, Uzundere ilçesi tarih içerisinde Etiler, İskitler, Sakalar, Persler, Çoruh Bulgarları, Doğu Romalılar, Suvarlar, Abbasiler, Sasaniler, Ardahan-Artvin Bağratlı Devleti, Vaspurakan Krallığı, Selçuklular, Ata Beyler, Moğollar, Karakoyunlular, Akkoyunlular, Osmanlı Devlet gibi millet ve devletlerin hakimiyeti altında kalmıştır. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Devleti hakimiyetine girmiştir.
1883 tarihli Erzurum vilayet salnamesine göre, Uzundere nahiyesinin Nahiye müdürü Şerif Ağa’dır. 1. Dünya Savaşı’nda Rus işgalinde kalan ilçemiz halkı 1916 yıllarında Rusların ve onların silahlandırdıkları Ermeni Taşlak çetelerinin zulmünden korunmak için Anadolu’nun batısına doğru (Sivas, Malatya, Çorum, Tokat vb) göç etmişlerdir. Bu olaya tarihimizde muhacirlik denmektedir.

İşgaller üzerine Uzudere’de kalanlar ise boş durmamış, Dikyar’lı Hafız Mustafa efendi zamanın şartlarıyla bir yardım kampanyası başlatmış ve askerlerimize günlerce merkep (eşek) sırtında erzak taşımıştır. Yerli milisler vasıtasıyla Ermeni çeteleri uzaklaştırılmaya çalışılmış ve Yeni Dikyar’lı Derviş Bey ve arkadaşları düşmanın bölgemize girmemesi için mücadele etmişlerdir. Erzurum istikametinden gelen askerlerimiz sayesinde Uzundere ilçesi 16 Mart 1918 yılında Rusların ve Ermeni çetelerinin işgalinden kurtulmuştur.
Tarih araştırmacısı ve öğretmeni olan Uzundere Belediye Başkanı M. Halis Özsoy’un kendi arşivindeki kaynaklardan ve araştırmalarının sonucunda 16 Mart 1918 tarihinde kurtuluşun gerçekleştiği gün yüzüne çıkmış olup, Uzundere’nin kurtuluş tarihi bu dönemden itibaren etkinliklerle kutlanmaya başlamıştır.
Eskiden Tortum ilçesine bağlı bucak merkezi olan Uzundere (eski adıyla Azort) 1987 yılında idari taksimatla ilçe olmuştur.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 11.621
Şehir Nüfusu: 4.277
Köy Nüfusu: 7.344
Belde Sayısı: –
Köy Sayısı: 10
Yüzölçümü(km2): 840
İl’e uzaklığı (km): 85
Eski bir Türk yurdu olan ve öteden beri meyveciliğin yapıldığı Uzundere ilçesinde, “Tarihi Ambarlı Eyvanlı Uzundere Evleri” diye nitelendirilen evler vardır. Bu evlerden Murat Efendi Mahallesi’nde bulunanını, 1. Dünya Savaşında Rus ordusu askerleri karargâh olarak kullanmışlardır. Ambar bölümü ahşaptan olan bu evlerin bazıları 200-250 yıllıktır. Bu evlerdeki yerel araç ve gereçler ile yapı biçimleri halen eskidir. Kırlangıç tavanlı olanları da vardır.Kilisenin müştemilatı olan hamam, yatakhane gibi birimler iyice harap durumdadır.

Tarihte, kilisenin müştemilatı ve çatısı
XI. yy başlarında Bizanslılar tarafından onarılmıştır.
Haç planlı kilisede haçın kısa ucu bir apsis ve iki yan neften ibarettir. Bu kısım dört büyük konsol sütunlarla taşınmaktadır. Bu sütunların kaideleri bitkisel arabesk, giroş ve çam kozalağı motifleriyle süslüdür. Ayrıca üst kubbe ile örtülüdür. Kubbe üzerinde de kemerli 12 pencere vardır. Kubbenin oturduğu kalesal sütunlardan haçın uzun kolu (kuzey) tarafındaki ikisi, diğer ikisinden çok daha fazla işlemelidir ve büyüklükleri de farklıdır. Apsisin karşı duvarında ortada bir büyük ve yanlarda birer küçük kemerli pencere vardır. Bu pencerelerin iç yan yüzlerinde ve pencerelerin üzerinde havarilerin renkli freskleri vardır. Fakat çok tahrip olmuşlardır. Yan neferlerden batı yönündekinde de ortada büyük, yanlarda birer küçük ve ortadakinde üstte bir tane olmak üzere at nalı kemerli pencereler vardır. Doğudaki nefte de aynı kemerli pencere vardır. Doğudaki nefte de fresk izlerine rastlanmaktadır. Dört kolosol sütunun yanlarında at nalı kemerli nişte geçilen küçük hücreler vardır. Bu kısımlar kilise kutsal emanetlerinin konulduğu yerlerdir. Bu küçük hücrelerden haçın uzun kolunun doğu yanının ikinci katına çıkılabilmektedir. Buradan da bir merdivenle kubbeye varılır. Bugün bu merdivenlerin kubbeye bağlanan üst kısmı yıkılmıştır. Haçın uzun kolunun yüzlerinde ise küçük, içleri düzgün kesme taşlarla örülü dört adet küçük sütundan oluşan at nalı kemerli köşeli nişler vardır. Bu nişlerin ikinci kata tekabül eden üst kısmında da at nalı kemerli birer pencere vardır. Haçın uzun kolunun kuzey ucunda yan yüzlerindeki küçük kapalı nişe kadar devam eden ikinci kat izleri vardır. Aynı bölmenin doğu yüzünde üst kata tekabül eden kısmında dört adet at nalı pencere vardır. Apsisin çatısı yer yer yıkılmış olup, orta mekânı ile sağ ve sol neflerin üzeri kapalıdır. Haçın uzun kolunun çatısı da tamamen yıkılmıştır. Kilisenin batısındaki yan nef önünde kare planlı portal vardır. Bu kısmın önde iki sütunla bağlanan kemerli kirişi vardır. Sütunlardan birinin başlığı çam kozalağı, dileri ise küçük palmiye yaprakları şeklinde işlenmiştir.

Girişin yanları açıktır. Kemerli bu girişin üstü sivri üçgen çatılıdır. Kemerle üçgen çatı arası düzgün kesme taşlarla örülmüştür. Bu sütunların yanlarında birer küçük sütunca vardır. Sütuncaların alt kısmında kabartma olarak bitkisel arabesk motifi işlenmiştir. Kare planlı ön bölmeden yan nefe geçiş düzgün dikdörtgen bir kapı ile sağlanır. Kapı kemerli niş içindedir. Kemer şeridi ile kapı arasında kalan kısımda kilisenin kitabesi vardır. Portalın her iki yanında kemerli, iç kısma doğru üçgen şeklinde daralarak son bulan istiridye nişler nef çatısına doğru uzanır. Nişlerin içerisinde portale bakan yanlarda üst yanda, diğer yüzlerinde ise alt yarıda pencereler vardır. Kemerli olan bu pencerelerin üzerin de alt yarında olanda kabartma giyoş motifi, üst yarıda olanda ise taş içi koyu kırmızı ile boyanarak motifler yapılmıştır. İstiridyeler ise kırmızı, mavi ve krem renklidir. Portalın her iki yanındaki bu işlerden portal üstüne denk gelen kısmında nef çatısına kadar uzanan bir diğer kapalı kemerli niş vardır. Bu nişin tam arka kısmında yükseltili olarak yapılmış bitkisel arabesk motifli at nalı kemerli biçimli süsleme vardır. Bu süslemenin altında çerçevesi bitkisel arabesk motifli kemerli pencere vardır. Pencere üzerindeki boş kısımda ise üstte iki, altta bir figür yüksek kabartma olarak işlenmiştir. Üstteki figürler uzun kıvrımlı elbise giymişlerdir ve kanatlıdırlar. Her iki elleri de önde, göğüsleri üzeridedir ve ellerinden birinde asa tutmaktadırlar. Baş kısımları, yüzleri kopartılmıştır. Altta ise kanatlarını açmış kartal küçük bir hayvanı (keçi) yakalamıştır. Portal yanlarında yer alan istiridyeli nişlerin her iki yanındaki kapalı kemerli nişlerden sağ taraftakinde üstte ortada küçük bir pencere vardır. Bu pencere üstünde kabartma olarak yapılmış ortadaki hayat ağacına yönelik, saldıran iki ve bir tane de diğer yönde gider durumda geyik ya da keçi figürü vardır. Pencerenin altında ise iki hayvanın mücadelesi işlenmiştir. Sol yandaki kapalı nişte ise sadece küçük bir pencere vardır. Kilisenin arkasında kilise ile ilgili ek yapılar vardır. (vaftizhane, rahip evleri, mutfak vb olabilir.)

Uzundere’de Turizm

Uzundere ilçesi turizm kaynakları açısından son derece zengin olmasına rağmen, son yıllara kadar turizm potansiyelinden yararlanamamaktaydı.Datur vb projelerin de sayesinde yurtdışına tanıtımlar yapılmakta, broşürler hazırlanmakta, halka eğitimler ve seminerler verilmekte, 2008 mayıs ayı itibariyle başlatılan Ev Pansiyonculuğu sayesinde turistlere konaklama ve doğal hayatı tanıma imkanları sunulmakta ve bunların neticesinde son yıllarda ilçemize turist gelişleri sağlanmaktadır.
İrlanda, İngiltere vb ülkelerden ilçemizi ziyaret eden turistler, ev pansiyonlarına hayran kaldıklarını ve özellikle de doğamızın trekking, kano, dağ bisikleti imkanlarının birçok bölgeye göre oldukça zengin olduğunu belirtmektedirler.

Son yıllarda başlatılan bu çalışmalarla birlikte, yurtdışına ürünlerimizin tanıtımları da gerçekleştirilmektedir.

Örneğin ev yapımı pekmez ve reçeller organik sertifikası ile birlikte yöre halkımızın özel eğitimler almasının da neticesinde uluslararası bir platforma ve kaliteye kavuşturulmuştur.
Halkımızın da misafirperverliği neticesinde turizm açısından oldukça elverişli olan ilçemizin zenginlikleri iyi bir şekilde tanıtılmaktadır.İlerleyen dönemlerde turizmde daha fazla hareketlilik ve kazanç beklenmektedir. Çoruh Vadisi’nin tanıtımıyla ve festivaller neticesinde ilçemize döviz girişi de sağlanmış olmaktadır.Tanıtım çalışmaları ve yeniliklerin takipçisi olan belediyemiz, birçok alanda ilçemizin tanıtılması için gerekli girişimlerini sürdürmektedir

Etiketler
Paylaş:
"Uzundere İlçesi / Erzurum" HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Bu konuya hiç yorum yapılmadı.
HEMEN YORUM YAP

img

BU HABERLER DİKKATİNİZİ ÇEKEBİLİR!

Narman İlçesi / Erzurum
NARMAN İLÇESİ ERZURUM TARİHİ :Narman yöresi sırasıyla (MÖ. 680-655 yıllarında)...
Köprüköy İlçesi / Erzurum
KÖPRÜKÖY İLÇESİ ERZURUM Köprüköy, Erzurum merkeze 58, Pasinler’e 15, Horasan’a...
Tekman İlçesi / ERZURUM
Tekman İlçesi ERZURUM   Tekman,Erzurum iline bağlı bir ilçedir.kuruluş tarihi...
Oltu İlçesi / ERZURUM
 O L T U İLÇESİ ERZURUM TARİHİ Tarihi kaynaklarda Olti’k,...